شنبه - چهارشنبه17:00-20:00 , پنجشنبه : 08:00-11:00شماره های تماس :011-33367082 و 33353788-011آدرس : ساری، بلوار امیر مازندرانی، مجتمع سینا، طبقه سوم، واحد 18

مننژیت در کودکان

ژوئن 5, 2019 توسط مدیریت0
92.jpg

مننژیت به التهاب پرده های اطراف مغز و نخاع گفته می شود.

علل مننژیت

مننژیت معمولا بوسیله عفونت باکتریایی یا ویروسی که به مایع مغزی نخاعی حمله کرده است و باعث التهاب پرده های مغزی می شود ایجاد می گردد.

مایع مغزی نخاعی مایعی است که در میان  فضای باز مغزی وجود دارد و از مغز و طناب نخاعی محافظت می کند.

مننژ >> پرده نازکی است که مغز و کانال نخاعی را می پوشاند.

قارچ ها و انگل ها هم ممکن است باعث مننژیت  شوند.

شدت علائم و پیش آگهی در کودک به عامل

 بیماری زای اختصاصی که باعث مننژیت شده,بستگی دارد.

مننژیت در شیر خواران ,کودکان و بزرگسالان می تواند رخ دهد.

بعضی باکتریها و ویروس ها در سن خاصی شایعتر هستند.

در شیر خواران کم سن و نوزادان شایعترین عوامل باکتریایی شامل موارد زیر است:

1- استرپ گروه B

2-ایکلای

3-لیستریامونوسیتوژن

در شیرخواران و کودکان شایع ترین عوامل باکتریایی شامل موارد زیر می شود:

1-هموفیلوس آنفولانزای تیپ B

2-نیسریامننژیتیدیس  

3-استرپتوکوک پنومونیه    

 

مننژیت ویروسی

ویروسهایی که می توانند باعث مننژیت شوند:

1-پولیو ویروس

2-انترو ویروس

3- اوریون

4- هرپس سیمپلکس ویروس

مننژیت ویروسی شایعتر می باشد و معمولا خطر کمتری دارد.

مننژیت های باکتریایی معمولا شدید تر بوده و ممکن است منجربه عوارض طولانی مدت و مرگ شوند.

چطور عفونت مننژیتی انتقال پیدا می کند ؟

عوامل بیماری زایی که باعث مننژیت  می شود معمولا در مجاری تنفسی فرد ساکن می شود وممکن است  در تماس با افرادی که حامل عفونت هستند منتقل شود و یا لمس مواد آلوده مثل دستگیره ,سطوح سخت,اسباب بازی ها و سپس تماس همان دست آلوده  با چشم ,دهان و بینی باعث انتقال عفونت می شود .

عامل بیماریزا هم چنین ممکن است از طریق ترشحات تنفسی که از طریق عطسه,گفتگوی نزدیک و یا تماس  سطح آلوده منتشر می شود ,انتقال یابد.

عفونت  معمولا از مجاری تنفسی آغاز می شود و سپس به سمت خون مهاجرت کرده و در نهایت به مغز و طناب نخاعی می رسد.

عفونت ممکن است ابتدا با علائم سرماخوردگی ,عفونت سینوسی یا عفونت گوش ظاهر شود و سپس از طریق سینوسها به مغز و مایع مغزی نخاعی برسد اگر چه این طریق انتشار کمتر شایع است .

یک کودک ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد ولی عامل بیماریزا را در بینی  یا گلوی خود حمل کند.

 

 

علائم و نشانه های مننژیت

علائم و نشانه های مننژیت به عامل بیماریزایی که باعث عفونت شده بستگی دارد. با این حال هر کودکی ممکن است علائم مختلفی را تجربه کند.

نشانه ها در کودکان و شیرخواران کم سن  ممکن است شامل موارد زیر باشد:

1-تحریک پذیری

2-تب

3-کاهش شیر خوردن

 4-خوابیدن بیشتر از معمول

5-گریه با صدای بلند

6-قوس دادن به پشت

7-گریه هنگام بلند کردن یا نگه داشتن کودک

8-گریه  تسلی ناپذیر

9-برآمدگی ملاج (قسمت نرم وسط جمجمه)

10-تغییر قابل توجه خلق و خوی

11-بثورات  پوستی دانه دانه به رنگ قرمز بنفش

کودکان بزرگتر از یکسال

1-درد گردن یا پشت

2-سردرد

3-خواب آلودگی

4-گیجی

5- تحریک پذیری

6-تب

7- کاهش سطح هوشیاری

8-تشنج

9- ترس از نور(حساسیت به نور)

10-امتناع از خوردن

11-تهوع و استفراغ

12-سفتی گردن

13-بثورات پوستی دانه دانه به رنگ قرمز بنفش

علائم مننژیت ممکن است چند روز بعد از سرما خوردگی ,آبریزش بینی ,اسهال واستفراغ ظاهر شود.

نشانه های مننژیت ممکن است با سایر مشکلات پزشکی اشتباه شود.همیشه برای تشخیص با پزشک کودک خود مشورت کنید.

تشخیص

علاوه بر سابقه کامل پزشکی و معاینات بالینی ,ابزار های تشخیصی برای مننژیت شامل موارد زیر می باشد:

1-پونکسیون نخاعی(گرفتن مایع نخاعی)

با یک سوزن مخصوص در قسمت انتهایی پشت در قسمت کانال نخاعی فشار آورده ,سپس مقدار کمی از  مایع خارج شده  را برای آزمایش  می فرستیم.

بررسی مایع مغزی نخاعی مشخص می کند که آیا عفونت وجود دارد یا مشکل دیگری مطرح است.

2-تست هاس خونی

3- سی تی اسکن

گاهی اوقات برای  رد کردن سایر تشخیص ها نیاز به سی تی اسکن می باشد ولی به تنهایی منجربه  تشخیص مننژیت نمی شود.

 

 

درمان مننژیت

 درمان اختصاصی که توسط پزشک  تعیین می شود براساس سن کودک,سابقه پزشکی  , میزان گسترش بیماری ,عامل بیماری زا , تحمل کودک متفاوت می باشد.

 

مننژیت باکتریایی

درمان مننژیت باکتریایی معمولا شامل آنتی بیوتیک وریدی می شود.

هرچه درمان زودتر شروع شود,پیامد بیماری بهتر است.

یک داروی کورتونی مثل دگزامتازون معمولا برای مننژیت های باکتریایی در کودکان داده می شود.

آنتی بیوتیک باعث کشتن باکتریها می شود,قطعاتی از این باکتریها یا باکتریهای کشته شده ممکن است باعث التهاب شوند.

استروئید(کورتون) باعث کاهش التهاب و فشار مغزی که ممکن است در این بیماری بالا رود می شود.

 

مننژیت ویروسی

 درمان مننژیت ویروسی معمولا یک درمان نگهدارنده است.( هدف بهبودی علائم می باشد)به جز ویروس هرپس سیمپلکس (ویروس تب خال) هیچ درمان اختصاصی برای مننژیت های ویروسی وجود ندارد.

بیشتر کودکان مبتلا به مننژیت ویروسی ,خودبخود بدون درمان بهبود می یابند.

درمان نگهدارنده مننژیت

هنگامی که کودک در حال بهبودی  می باشد سایر درمان ها باید برای بهبودی  و احساس راحتی سریعتر و خلاصی از علائم انجام شود که شامل موارد زیر است:

1-استراحت در بستر

2-افزایش دریافت مایعات (این مورد شامل تشویق

به دریافت مایعات در منزل یا دریافت مایعات وریدی در بیمارستان است)

3- دارو درمانی  (برای کاهش تب و سر درد)

4-اکسیژن درمانی یا تهویه مکانیکی ممکن است نیاز باشد.( درمواقعی که کودک بسیار  بد حال می باشد و تنفس سخت دارد)

 

 

چطور می شود از مننژیت پیشگیری کرد؟

تعدادی واکسن برای پیشگیری از عفونت باکتریایی مننژیت در حال حاضر موجود است که شامل موارد زیر است:

1-واکسن هموفیلوس آنفولانزای تیپ b که در 3 یا 4 نوبت از هنگامی که واکسیناسیون روتین از 2 ماهگی شروع می شود,دریافت می کند.

2- اگر چه واکسن پنوموکک برای کودکان بزرگتر و بزرگسالان سال ها است که استفاده می شود ولی در حال حاضر آکادمی متخصصین کودکان آمریکا یک فرم جدید از واکسن پنوموکک  را برای کودکان کمتر از 2 سال توصیه می کند. این واکسن,بنام واکسن کونژوگه پنوموکک  می باشد.

واکسن pcv13 در سنین زیر توصیه می شود:

  1. 2 ماهگی
  2. 4 ماهگی
  3. 6 ماهگی
  4. 12 تا 15 ماهگی

3-واکسن مننگوکک در حال حاضر فقط برای افراد با ریسک بالا تزریق می شود.

افرادی که ممکن است نیاز به واکسن مننگوکک داشته باشند شامل موارد زیر می باشند:

1-کودکانی که بدون طحال می باشند و هم چنین کودکان و بزرگسالانی که به خاطر  شرایط ویژه خود توانایی از بین بردن میکروبها را ندارند.

2- کودکان 11 تا 12 ساله ( بایک دوز بوستر در 16 سالگی )

3- نوجوانانی که وارد دبیرستان می شوند اگر در سن 11 تا 12 سالگی واکسینه نشده اند.

4- کسانی که تازه به خدمت سربازی رفته اند.

5-افرادی که قصد سفر به کشورهایی را دارند که شیوع عفونت های مننگوکک زیاد است. (قسمتی از آفریقا)

اگر کودک مبتلا به مننژیت های باکتریایی زیر شده باشد , اعضای خانواده و افرادی که تماس نزدیک با وی داشته اند باید درمان شوند.

این دو نوع مننژیت شامل:

1-هموفیلوس آنفولانزای تیپb

2-نیسریا مننژیتیدیس(مننگوکک) می باشد.

در ضمن واکسن مننگوکک و پنوموکک جزء واکسیناسیون روتین کشوری در ایران نیست.


پاسخ دادن

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری نشانه گذاری شده اند *


آخرین اخبار

مطب تخصصی کودکان خانم دکتر فاطمه خادم

مطب تخصصی کودکان خانم دکتر فاطمه خادم
دارای کادری مجرب و حرفه ای در زمینه های کودکان و نوزادان

آدرس : ساری، بلوار امیر مازندرانی، مجتمع سینا، طبقه سوم، واحد 18